أرْضُ العَجائِبِ الجَلِيدِيّة في الصِّين Çin’de İlginç Buz Heykeller Diyarı

لِإظْهارِ نَصِّ التّقريرِ اضْغَطْ على "شَُِ".

التَّرْكِيبُ الْوَصْفِيُّ 

يُسْتَخْدَمُ الْوَصْفُ لِتَحْدِيدِ الِاسْمِ أَوْ تَقْلِيلِ عُمُومِهِ بِذِكْرِ صِفَةٍ مِنْ صِفَاتِهِ.

* يَتَأَلَّفُ التَّرْكِيبُ الْوَصْفِيُّ مِنْ صِفَةٍ (نَعْتٍ) وَمَوْصوفٍ (مَنْعوتٍ).مِثال: المدينةُ الجليديّةُ. (المدينةُ : مَوْصوفٌ ، الجليديّةُ: صِفَةٌ).

* تُطابِقُ الصِّفَةُ الْمَوْصُوفَ فِي:

- التَّعْريفِ والتَّنْكِير: الوجهةُ الأولى / مدّةٍ قصيرةٍ.

- النَّوْعِ (التَّذْكِير والتَّأْنِيث): العَقْدُ الأخِيْرُ / الفترةُ الأخِيرةُ.

- العَدَدِ (الإفْراد والتَّثْنِيَة والجَمْع): سائِح أجْنَبِيّ/ سائِحان أجْنَبِيّان / سيّاح أجانِب.
- الإعْرابِ (الرَّفْع والنَّصْب والجَرّ): شهِدَ المهرجانُ الجليديُّ تطوُّرًا واضِحًا في العَقدِ الأخيرِ.

 

تَنْبِيهٌ:

يُوصَفُ جَمْعُ غَيْرِ العاقِلِ غَالِبًا بِمُفْرَدٍ مُؤَنَّثٍ: الأنْشِطةُ الترفيهيّةُ، قِصَصٌ خياليّةٌ.

Sıfat Tamlaması (Terkîb vasfî)

Renk, şekil, durum, sayı gibi özellikleri belirten sözcüklere sıfat denir. Sıfatla (tamlayan) oluşturulan sözcük öbeklerine sıfat tamlaması (terkîb vasfî) denir.

 

Türkçede her zaman sıfatlar niteledikleri isimlerden önce gelir. Önce sıfat (tamlayan) sonra isim (tamlanan) gelir. Arapça da ise durum bunun tam tersidir. Önce mevsûf (Türkçedeki tamlanan) sonra sıfat (Türkçedeki tamlayan) gelir.

Örneğin parçada geçen المدينةُ الجليديّةُ (Buzdan şehir) ifadesi bir sıfat tamlamasıdır. Arapçada diziliş sağdan sola olduğu için önce gelen المدينةُ  (şehir) kelimesi mevsuf yani tamlanandır. Sonra gelen الجليديّةُ (Buzdan) sözcüğü ise sıfat yani tamlayandır.

 Sıfat (tamlayan) dört noktada mevsufla (tamlanan) uyumlu olmak zorundadır:

 1-Marife (belirli) ve Nekre (belirsiz) olmak

Örneğin mevsufta ال  el takısı varsa sıfatta da olmalı, yoksa sıfatta da olmamalıdır. Aşağıdaki örnek sıfat tamlaması olup ilkinde her iki kelimede de ال  -el takısı yokken ikinci örnekte her ikisinde de vardır.

الوجهةُ الأولى (İlk yön) ال-ال her ikisinde de ال takısı var.

 مدّةٍ قصيرة (Kısa süre) -/- her ikisinde de ال takısı yoktur.

 2- Müzekker (eril) ve müennes (dişil) olmak

Önce gelen mevsuf (tamlanan) eril ise sıfatta eril olur. Mevsuf dişil ise sıfatta dişil yapıda gelmek zorundadır.

 (Son on yıl) (eril-eril) uyumlu العَقْد الأخِير

                                                         (Son dönem) (dişil-dişil) uyumlu الفَتْرَة الأخيرة

 

3- Sayısal uyum (tekil, ikil ve çoğul yapıda olmak)

Mevsuf tekil ise sıfatta tekil, ikilse sıfatta ikil, çoğulsa sıfatta çoğul olmalıdır

 (Yabancı bir erkek turist) (tekil-tekil) uyumlu سائح أجنبي

(Yabancı iki erkek turist) (ikil-ikil) uyumlu سائحان أجنبيان

 (Yabancı turistler) (çoğul-çoğul) uyumlu سُيّاح أَجاَنِب

Bilgi notu: İnsanlar dışındaki varlıkların sıfatı (tamlayan) her zaman müfred (tekil) ve müennes (dişil) olarak gelir. Bu nedenle yapısal olarak sayısal bir uyumsuzluk söz konusu olur. Örneğin:

الأنْشِطةُ الترفيهيّة (Eğlendirici etkinlikler) (Çoğul-tekil) Şeklen uyumsuz.

 قِصَصٌ خياليّةٌ(Fantastik öyküler) (Çoğul-tekil) Şeklen uyumsuz.

 

 4-İrab (Son harfin veya harflerin harekesinde veya harflerinde uyum)

En basit şekliyle ifade etmek gerekirse mevsufun son harfinin harekesi ne ise sıfatın son harfi de aynı harekeyi taşımalıdır.  

شهِدَ المهرجانُ الجليديُّ تطوُّرًا واضِحًا في العَقدِ الأخيرِ.

(Buz festivali son on yılda gözle görülür bir gelişmeye tanıklık etti.)

Bu cümlede geçen renkli bölümler sıfat tamlamasıdır ve tamlamayı oluşturan sözcükler arasında irab uyumu söz konusudur:

 

المهرجانُ الجليديُّ  (Buz festivali) Mevsuf olan المهرجان ile sıfat olan الجليدي kelimelerinin son harfi ُ damme harekelidir ve irab uyumu vardır.

تطوُّرًا واضِحًا (Gözle görülür bir gelişme) Mevsuf olan تطورا kelimesi ile sıfat olan واضحا kelimelerinin son harfi fetha tenvinli olup irab uyumu vardır.

العَقدِ الأخيرِ  (Son on yılda) Mevsuf olan العقد kelimesi ile sıfat olan الأخير kelimelerinin son harfi kesra harekeli olup irab uyumu vardır.

سل الأستاذ Hocaya sor
نص Metin
فيديو Video
ارفع ملفا Dosya yükle
اختر ملفا من جهازك
Bilgisayardan Bir Dosya Seçin
للاستفادة من هذه الخدمة الرجاء الدخول عن طريق Aracılığıyla Giriş
مفرداتKelimeler
يَتَجَمَّد Donar

الجَلِيد Buz

صَقْلٌ Parlatmak

نَحَّات (نَحَّاتِين) Heykeltıraş (heykeltıraşlar)

تِمْثال (تَماثِيل) Heykel (heykeller)

مَنْحُوتَة (مَنْحُوتات) Yontulan (yontulanlar)

الشّفافِيّة Saydam

مِنَصَّة Platform

مُسْتَقْطِبَة Çeken (ziyaretçi vs.)

تَتَلَأْلَأ Parlıyor

عباراتTabirler
أَقْرَب إلَى الخَيال Hayal dünyasına daha yakın

بَرْدُ الشِّتاءِ القارِس Dondurucu kış soğuğu

إيذانًا بِـ... …’in habercisi olarak

تُولِي اهْتِمامًا بِـ/ لِـ... …’e önem vermek

يَعْجِزُ اللِّسانُ عَنْ وَصْفِه Dilin tasvir etmekten aciz kaldığı

الأَنْشِطَة التَّرْفِيهِيَّة Eğlenceli etkinlikler

أَصْقاعُ الْعالَمِ Dünyanın her yanı

مواد أخرى Daha Fazla